حتما برای شما هم پیش آمده‌ است که عضلاتتان به‌صورت ناگهانی درد بگیرد. این درد معمولاً غیرقابل تحمل است و به نظر می‌رسد که برای رفع آن هیچ کاری از دستمان برنمی‌آید. ما می‌خواهیم راه حل‌های ساده‌ای را برای رفع این درد پیشنهاد بدهیم. با رعایت همین چند مورد ساده می‌توانید از اسپاسم عضلانی پیش‌گیری کنید.

اسپاسم عضلانی یا همان گرفتگی عضلات با پیچش عضلانی متفاوت است. پیچش عضله حرکت ناخواسته قسمت کوچکی از عضله ی بزرگتر است که در زیر پوست قابل مشاهده میباشد.

اسپاسم عضلانی چیست؟

گرفتگی عضلات انقباض یک یا چند ماهیچه است. به بیان دیگر، هنگام گرفتگی پا، گردن یا کمر، ماهیچه‌ها بدون آنکه حتی تلاشی برای تکان دادن‌شان انجام بدهید، منقبض و سفت می‌شوند و برای مدتی در همین حالت باقی می‌مانند چون قادر به ریلکس و شل شدن مجدد نیستند.

گرفتگی و درد عضلات بیشتر در پاها و قسمت پایینی کمر اتفاق می‌افتد؛ اما ممکن است هرجای دیگری هم باشد: شکم، اطراف دنده، دست، زانو و … . ممکن است متوجه شده‌ باشید که ارتباطی بین این دردها و غذایی که خورده‌اید، الگوی خواب و برای خانم‌ها زمان عادت ماهیانه وجود دارد.

نمونه‌هایی از گرفتگی عضلات که احتمالاً تجربه کرده‌اید شامل دردهای قاعدگی، اسهال و درد پایین کمر است. یکی از موارد بسیار رایج گرفتگی عضلات درد شدید در ساق پاست که حتی ممکن است شما را از خواب بیدار کند. موارد دیگر ممکن است موقع ایستادن، از رختخواب بیرون آمدن یا بعد از ورزش کردن پیش بیاید.

هرچه سن بالاتر برود، احتمال گرفتگی عضلات بیش‌تر می‌شود. زیرا به تدریج توده‌ی ماهیچه‌ی بدن تحلیل می‌رود؛ در نتیجه به ماهیچه‌های باقی‌مانده فشار بیشتری وارد می‌شود.

در اثر افزایش سن، یا تحلیل بافت ماهیچه، تقریباً هر کسی گرفتگی عضلات را تجربه می‌کند. کسانی که بیشتر در معرض این عارضه قرار دارند عبارتند از: افرادی که رژیم غذایی بدی دارند.افرادی که گردش خون پایین یا التهاب بالا دارند، و همچنین ورزشکاران و زنان در دوره‌ی پیش از قاعدگی.

علائم اسپاسم عضلانی

علائم و نشانه های اسپاسم عضلانی بستگی به عضله درگیر و شرایطی که سبب اسپاسم شده است دارد.

اسپاسم عضلانی اسکلتی معمولا در عضلاتی اتفاق می افتد که از آن ها بیش از حد استفاده شده است. درد ناگهانی در اثر انقباض آن رخ می دهد. یک برآمدگی ممکن است زیر پوستی که عضله در آن ناحیه دچار اسپاسم شده است مشاهده شود.

اغلب اسپاسم پس از چند ثانیه خود به خود برطرف می شود، اما ممکن است چندین دقیقه یا بیشتر طول بکشد. معمولا افرادی که دچار اسپاسم می شوند احساس نیاز به کشیدن عضلات درگیر می کنند که سبب کاهش اسپاسم و حل شدن مشکل می شود. در کرامپ گرما اسپاسم ممکن است بعد از دقایق یا ساعت هایی از اتمام فعالیت رخ دهد.

پیچ خوردگی عضلانی ممکن است فقط برای چند ثانیه طول بکشد یا یک اتفاق مکرر باشد. معمولا این حالت با انقباض مکرر ایجاد شده در چند فیبر از یک عضله بزرگ که توسط یک فیبر عصبی عصب دهی میشوند رخ میدهد. این حالت اغلب پلک، ساق، ران یا شست را درگیر می کند. این پیچ خوردگی معمولا متناوب است و با استرس، نگرانی و مصرف مواد محرک مانند کافئین در ارتباط میباشد.

حرک های سودوافدرین یا فنیل افرین که در داروهای بدون نسخه ی سرماخوردگی وجود دارند نیز میتوانند سبب این حالت شوند. داروهایی مانند آلبوترول که برای درمان آسم استفاده می شوند و داروهایی که برای درمان اختلال کمبود توجه   استفاده می شوند ممکن است با کشیدگی عضلات در ارتباط باشند. این پیچ خوردگی بدون خطر می باشد.

هرچند پیچ خوردگی عضلات ممکن است با بیماری های عصبی مانند دیستروفی عضلانی، آمیوتروفیک اسکلروز جانبی و میوپاتی (یک بیماری اولیه عضلانی) در ارتباط باشند. علائم همراه این بیماری ها شامل ضعف، از دست دادن عضلات به وسیله ی کاهش اندازه عضلات و تغییر در احساس میباشد.

اسپاسم عضله صاف سبب ایجاد درد کولیکی می شود که حالت متناوب دارد. علائم بستگی به اندامی که درگیر شده است دارد.

چه چیزی سبب اسپاسم عضلانی می شود؟

اسپاسم عضلانی دلایل مختلفی دارد و هر کدام دارای عوامل مستعد کننده ای هستند، عواملی مانند قسمتی از بدن که دچار اسپاسم میشود و محیطی که بدن در آن قرار دارد.

اسپاسم عضلات ممکن است در اثر استفاده بیش از حد، خستگی، جراحت های قبلی یا تنش های وارد شده اتفاق بیافتد.

کشش بیش از حد عضله

ممکن است در اثر کشش بیش از حد عضله دچار اسپاسم شود، یا همچنین در اثر قرار گرفتن در یک حالت خاص برای مدت زمان طولانی. در واقع انرژی و مایعات سلول های عضلانی به اتمام می  رسد و بیش از حد تحریک پذیر شده در نتیجه دچار یک انقباض شدید می شوند. این اسپاسم ممکن است قسمتی از عضله، تمام عضله یا حتی عضلات مجاور را درگیر کند.

 استفاده بیش از حد از عضله

استفاده بیش از حد از عضله اسکلتی که یکی از دلایل اسپاسم عضلانی است. معمولا در ورزشکارانی که در هوای گرم ورزش شدید میکنند دیده می شود. همچنین این یک مسئله شغلی برای افرادی است که در محیط گرم کار می کنند. معمولا اسپاسم در عضلات بزرگی دیده می شود که در اثر کار دچار تنش شده اند. زمانی که این اتفاق در اثر مجاورت با گرما اتفاق می افتد، به عنوان کرامپ گرمایی شناخته می شود.

استفاده بیش از حد همچنین ممکن است در اثر فعالیت های روزمره مانند پارو کردن برف یا چمن زنی اتفاق بیافتد، که میتواند سبب اسپاسم عضلانی گردن، شانه و کمر شود.

فعالیت های ورزشی نا آشنا

همچنین فعالیت های ورزشی نا آشنا می توانند سبب اسپاسم عضلانی شوند. اسپاسم عضلات شکم می تواند در شخصی که میخواهد روی عضلات شکمش با دراز و نشست رفتن مکرر و سریع کار کند اتفاق افتد. کرامپ نویسندگی دست ها و انگشتان مشابه با کرامپ های دیگر در اثر استفاده ی طولانی مدت از عضلات کوچک دست ها به وجود می آید. افراد معمولا از استراحت و کشش انگشتان خود برای درمان یا جلوگیری از ایجاد این حالت استفاده میکنند.

کم آبی

معمولا کم آبی و کمبود الکترولیت ها سبب گرفتگی و اسپاسم عضلات می شود. سلول های عضلانی به آب، گلوکز، سدیم، پتاسیم، کلسیم و منیزم کافی برای کارایی پروتئین ها و انقباض موثر نیازمندند. غیرطبیعی بودن عرضه این مواد میتواند باعث تحریک پذیری سلول و در نتیجه اسپاسم عضلانی شود.

تنگی شریان

همچنین تصلب شرایین (آترواسکلروز) یا تنگ شدن شریان ها (بیماری شریان های محیطی) ممکن است منجر به اسپاسم و گرفتگی عضلانی شود، دوباره به همین دلیل که خون و مواد غذایی به اندازه ی کافی به عضله داده نمی شود. بیماری عروق محیطی میتواند سبب کاهش جریان خون به پاها شده و درنتیجه در اثر فعالیت پاها دچار درد می شوند. همچنین ممکن است این موضوع باعث گرفتگی عضلات شود.

اسپاسم پا اغلب با ورزش مرتبط می باشد، اما گرفتگی ممکن است در شب ها در عضلات ساق و زانوها به وجود بیاید. گرفتگی شبانه  پا و سندرم پای بیقرار به عنوان نوعی مشکل خواب در نظر گرفته می شوند. شیوع این ها با افزایش سن بیشتر میشود و اغلب برای آن ها علت دقیقی کشف نشده است.

درد کمر و گردن

درد کمر و گردن مزمن می تواند منجر به اسپاسم های عضلانی مراجعه شود. گروه های عضلانی بزرگ هستند که تنه را می سازند و شامل گردن، قفسه ی سینه، کمر، بازو ها و پاها می شوند. اسپاسم عضلانی میتواند در اثر صدمات به وجود بیایند یا ممکن است با گذشت زمان در اثر تغیرات آرتریتی در نخاع به وجود بیایند. چاقی می تواند باعث استرس و تنش به عضلات تنه شود، که نتیجه ی آن گرفتگی عضلات گردن و کمر می شود. همچنین بیماری های سیستمی مانند دیابت، آنمی (پایین بودن تعداد سلول های قرمز خونی)، بیماری های کلیوی، بیماری های تیروئیدی و دیگر مشکلات هورمونی میتوانند سبب اسپاسم عضلانی شوند.

بیماری های سیستم عصبی مانند آمیوتروفیک اسکلروز جانبی، مالتیپل اسکلروزیس یا صدمات طناب نخاعی میتوانند با اسپاسم های عضلانی مرتبط باشند.

عضلات صاف

همچنین عضلات صاف نیز میتوانند دچار اسپاسم شوند. زمانی که ساختار های لوله مانند با هوا یا مایع پر می شوند انقباض آن ها می توانند سبب اسپاسم شوند، ممکن است درد قابل توجهی ایجاد شود، زیرا هوا و مایع نمی تواند فشرده شود. برای مثال، عضلات صاف دیواره روده ها میتوانند دچار اسپاسم شوند، این اسپاسم سبب ایجاد دردهای متناوبی به نام کولیک می شوند. درد کولیکی که متناوب میباشد ممکن است به دلیل ترشحات کیسه صفرا و بعد از غذا خوردن ایجاد شود.

*زمانی که سنگ کلیه در حال دفع شدن است، عضلات صاف لوله ی ادراری (لوله ای که کلیه را به مثانه متصل میکند) ممکن است دچار اسپاسم ریتم دار و ایجاد درد قابل توجهی شوند. اغلب این نوع درد همراه با تهوع و استفراغ میباشد که به آن کولیک کلیوی می گویند.

*عضلات اطراف مری نیز می توانند در هنگام رفلاکس اسید که سبب تحریک پوشش مری میشود دچار اسپاسم شوند، این حالت در اثر التهاب مری به وجود می آید.

*اسهال میتواند مرتبط با درد کولیکی باشد، جایی که عضلات دیواره ی روده قبل از حرکت مایعات دچار اسپاسم می شوند.

*رامپ های پریودی زمانی اتفاق می افتند که دیواره ی رحم به شدت منقبض می شود.

۶ درمان طبیعی برای اسپاسم عضلانی

۱.از عدم تعادل الکترولیتی جلوگیری کنید

کمبود پتاسیم و منیزیم می‌تواند باعث گرفتگی عضلات شود. اگر بدون اینکه مواد از دست‌رفته‌ی بدن را جایگزین کنید ورزش کنید، یا اگر زودتر از موعد قاعده شده‌اید و یا اگر فقط غذاهای آماده مصرف می‌کنید، ممکن است این دو ماده را که برای انقباض طبیعی ماهیچه‌ها نیاز است نداشته‌ باشید.

کمبود پتاسیم (هیپوکالمیا)، یعنی وقتی مقدار پتاسیم خون از حد نرمال کم‌تر شود، یکی از دلایل اصلی گرفتگی عضلات پا (شامل مواردی که نیمه‌شب هنگام خواب رخ می‌دهد)، فشار خون بالا و انرژی پایین است.

جدا از الکترولیت‌ها، تحقیقات نشان داده‌ است که کمبود ویتامین ب نیز باعث گرفتگی عضلات، به‌خصوص در پاها، می‌شود. تخم‌مرغ، گوشت قرمز، ماهی، دانه‌ها و سبزیجات همه در حالت طبیعی دارای ویتامین ب هستند.

۲.ماهیچه هایتان را بکشید و ماساژ دهید

فعالیت بدنی راهی عالی برای جلوگیری از گرفتگی عضلات است؛ زیرا افرادی که از نظر فیزیکی متناسب هستند معمولاً بافت ماهیچه‌ای بیشتر، انعطاف‌پذیری بالاتر و التهاب کمتری دارند. گرم‌کردن و سردکردن مناسب قبل از فعالیت ورزشی از کشیده‌شدن بیش‌ از حد ماهیچه‌ها جلوگیری می‌کند. قبل از ورزش درجا بزنید، حرکات ورزشی را تمرین کنید، ضربان قلب خود را بالا ببرید و حرکات دینامیکی انجام دهید که خون را به ماهیچه‌ها، تاندون‌ها، رباط‌ها و مفصل‌هایتان هدایت کند.

پس از ورزش‌کردن، ۱۰ تا ۱۵ دقیقه عضلات اصلی خود را بکشید و هر کدام را ۲۰ تا ۳۰ ثانیه نگه دارید. به‌خصوص عضلات آسیب‌پذیرتر مثل همسترینگ، عضلات چهارسر و زانو. همچنین می‌توانید در فعالیت‌های روزانه‌ی خود با رعایت حالت درست راه‌رفتن و فرم مناسب پاها و همچنین صاف نشستن (قوز نکردن) در پشت میز، ماهچه‌های خود را بهبود ببخشید.

اگر همواره دچار گرفتگی عضله‌ی ساق پا می‌شوید این تمرین را در موقع درد انجام دهید: بنشینید، پاهای خود را دراز کنید و انگشتان پا را به سمت داخل بکشید تا همسترینگ شما کشیده‌ شود. اگر این درد به قسمت پشت ران‌ها و عضلات چهارسر رسید، پای خود را به سمت بالا بکشید؛ به‌طوری‌که جلوی رانتان کشیده‌شود. باید حواستان باشد که از کشیدگی بیش از حد جلوگیری کنید.

۳.مراقب مقدار آب بدنتان باشید

کمبود آب می‌تواند باعث گرفتگی عضلات شود. برای جلوگیری از کمبود آب، در طول روز به اندازه‌ی کافی آب بنوشید. (۸ لیوان آب در روز معمولاً کافی است؛ مگر این‌که فعالیت زیادی داشته و خیلی درشت‌هیکل باشید). در هوای بسیار گرم، هنگام عرق کردن، و ورزش کردن باید آب بیشتری بنوشید. آب نوشیدن از گرفتگی عضلات بر اثر گرمازدگی، تشنگی شدید و عرق‌کردن جلوگیری می‌کند.

۴.از کیسه آب گرم یا یخ استفاده کنید

گرما باعث شل شدن ماهیچه‌ها می‌شود. سعی کنید عضلاتی که بیش‌تر دچار گرفتگی می‌شوند را به‌وسیله‌ی حوله گرم کنید. می‌توانید از کمپرس آب گرم و ماساژ هم‌زمان استفاده‌کنید و یا به سونا بروید.

همچنین می‌توانید از کیسه‌ی یخ در مکان‌هایی که درد دارند، چندین بار در روز استفاده کنید.

۵.مراقب طرز ایستادن و نشستن خود باشید

قوز کردن به مدت طولانی یا ورزش کردن و ایستادن با حالت اشتباه ممکن است خطر درد عضلات را بالا ببرد؛ مخصوصاً گرفتگی کمر و عضلات پا و گردن. قوز حالتی است که بر اثر انحنای ستون فقرات ایجاد می‌شود که ممکن است باعث گرفتگی عضلات کمر و درد کمر شود.

خم شدن باعث ضعیف‌شدن عضلات در طول زمان و آسیب‌دیدن عضلات کمر و در نهایت التهاب در قسمت بالایی کمر و شانه‌ها می‌شود. در این وضعیت به یک ماساژور یا متخصص فیزیوتراپی مراجعه کنید و یا حداقل اگر سر کار، برای مدت طولانی روی صندلی می‌نشینید، از یک صندلی تصحیح‌کننده‌ی حالت بدن مثل صندلی ارگونومیک استفاده کنید.

همچنین می‌توانید با حرکات ورزشی مربوطه، حالت نشستن و ایستادن خود را اصلاح کنید.

۶.با نمک سولفات منیزیم حمام کنید

نمک سولفات منیزیم به طور طبیعی غنی از منیزیم است که اگر به آب گرم اضافه ‌شود در پوست نفوذ می‌کند و به عضلات می‌رسد. نمک سولفات منیزیم راهی آسان برای جبران کمبود منیزیم است که استرس را کاهش می‌دهد؛ عضلات را شل و بدن را سم‌زدایی می‌کند. همچنین گرما باعث شل شدن ماهیچه‌ها و حتی کاهش اضطراب می‌شود که با گرفتگی گردن و کمر مرتبط هستند.

اگر در خانه وان ندارید، دوش آب را به سمت عضله‌ی خود بگیرید. بعد از یک دوش آب گرم، می‌توانید عضلات خود را با روغن‌های مسکن مثل روغن اسطوخودوس و نعنافلفلی ماساژ دهید.

گردآورنده: کاوه شیرزادی

درباره تیم آموزشی,فرهنگی و موفقیت تیک

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *