پانیک چیست

چه طور می توان حمله پانیک را متوقف کرد؟ آیا درمانی وجود دارد؟

اکثر بیماران با توجه به علایم جسمی حین حمله پانیک ممکن است به اورژانس بیمارستان یا به پزشکان داخلی، قلب و ریه یا مغز و اعصاب مراجعه کنند و اقدامات پاراکلینیک مانند نوار قلب، اکو، تصویر برداری مغز و … را انجام دهند که البته وجود مشکلات طبی مربوط رد می شود و این پزشکان معمولا بیماران را به روان پزشک ارجاع می دهند و تاکید می کنند که دیگر لازم نیست حین حمله به اورژانس مراجعه کنند.

تعداد زیادی از بیماران در حین حمله پانیک با توجه به نوع علایم جسمی خود، ترس شدید از سکته قلبی یا مغزی یا مرگ قریب الوقوع یا ترس از دیوانگی را دارند. در قدم اول درمانی، همیشه این اطمینان را به بیماران می دهیم که  تا به حال هیچ کس در طی این بیماری دیوانه نشده یا از حمله پانیک نمرده است اما این نوع ترس در بسیاری از مبتلایان وجود دارد. خانواده ها یا اطرافیان بیمار باید آرامش خود را حفظ کنند. از رفتارهای حمایتی شدید بپرهیزند.

برای درمان اختلال پانیک، روش های درمانی دارویی و غیر دارویی متعددی  وجود دارد. از جمله روش های درمان غیردارویی می توان به روان درمانی شناختی رفتاری، خانواده درمانی، روان_درمانی بینش مدار اشاره کرد. ترکیب روان درمانی و دارو درمانی هم نتایج درمانی بسیار خوبی را  در بیماران به دنبال داشته است.

زمان مراجعه به پزشک و روانشناس

اگر مدتی است علائم این اختلال را دارید، بهتر است هر چه زودتر به فکر معالجه باشید.

حملات عصبی، اگرچه شدیداً ناراحت کننده هستند اما خطرناک نمی باشند. با این حال، حملات عصبی بدون مداوای تخصصی، قابل درمان نیستند و از طرفی رهاکردن آن ها ممکن است باعث بدتر شدن وضعیت شود.

علائم حمله عصبی می‌توانند به علائم دیگر بیماری ها از جمله حمله قلبی شبیه باشند. بنابراین، اگر مطمئن نیستید چه بیماری باعث بروز این علائم شده است، باید تحت معالجه پزشک خود قرار گیرید

دلایل بروز بیماری

مشخص نیست که دقیقا چه دلیلی باعث حمله عصبی یا اختلال هراس می‌شود، اما عوامل زیر در این مشکل تأثیرگذار هستند:

  • •ژنتیک
  • •استرس زیاد
  • •مزاجی که نسبت به استرس یا احساسات منفی حساس‌ است
  • •تغییرات معین در نحوه کارکرد بخش های مختلف مغز شما

برخی تحقیقات نشان می‌دهند که واکنش طبیعی جنگ یا گریز در بدن شما نسبت به خطر، بصورت حملات عصبی نمود پیدا می‌کنند.

برای مثال اگر یک خرس گریزلی شما را دنبال کند، بدن شما به طور غریزی واکنش نشان می‌دهد. ضربان قلب و تنفس شما بالا می‌رود و بدن شما در نتیجه برای وضعیت تهدید آمیز آماده شود. بسیاری از این واکنش‌ها در زمان وقوع حمله پانیک نیز رخ می‌دهند. در حالی که هیچ خرسی شما را دنبال نکرده است.

اینکه چرا این حملات اساساً زمانی رخ می‌دهد که هیچ خطر آشکاری شما را تهدید نمی کند، هنوز ناشناخته مانده است.

عوامل خطر

نشانه‌های اختلال هراس، اغلب در اواخر دوره نوجوانی یا در اوایل بزرگسالی آغاز می‌شوند و شیوع آن در زنان نسبت به مردان بیشتر است.

عواملی که ممکن است خطر حمله ی پانیک و یا اختلال هراس را افزایش دهند، عبارتند از:

  • وجود سابقه حمله عصبی یا اختلال هراس در خانواده
  • استرس زیاد در زندگی در اثر بیماری یا مرگ یکی از عزیزان
  • یک حادثه روحی آسیب زا، مانند تجاوز جنسی و یا تصادف جدی
  • تغییرات بزرگ در زندگی مانند طلاق یا به دنیا آمدن فرزند جدید
  • کشیدن سیگار و مصرف بیش از حد کافئین
  • خاطره سوء استفاده جنسی یا فیزیکی در کودکی

تمرینات تنفسی برای حمله عصبی

اگر در طی یک حمله عصبی دارید به سرعت نفس می‌کشید، انجام یک تمرین تنفسی می‌تواند علائم دیگر را نیز در شما کاهش دهد.

  1. چشمانتان را ببندید و روی تنفس خود تمرکز کنید
  2. هوا را آهسته، آرام و عمیق از طریق بینی وارد کنید
  3. و به همان آهستگی از طریق دهان خارج کنید
  4. برخی افراد برای حفظ آرامش، در هر دم و یا بازدم از ۱ تا ۵ را می‌شمارند.

یکی دیگر از تکنیک ها، تکنیک تنفس در یک کیسه ی پلاستیکی است. این کار هم باعث بهبود حمله می‌شود.

بعد از انجام این تمرینات، حالتان بهتر خواهد شد اگرچه ممکن است کمی احساس خستگی کنید.


در زمان حمله باید چه کرد؟

در زمان بروز این اضطراب شدید، پیش از هر چیز خود فرد بهتر است مطالبی را که روانپزشک درباره این اختلال گفته است برای خود مرور کند و خانواده نیز ضمن شلوغ نکردن اطراف بیمار به وی درباره کشنده نبودن این حملات توضیح دهند. معمولا با چنین توضیحاتی حملات در حال وقوع برطرف می‌شوند. اما در صورت افزایش شدت حمله فرد می‌تواند در یک کیسه پلاستیکی چند دقیقه نفس بکشد و این کار می‌تواند باعث کاهش اضطراب و شدت حمله شود. از طرف دیگر اکثر روانپزشکان برای بیمار مشخص می‌کنند که اگر حمله دست داد می‌توانند با خوردن کدام دارو به صورت اضافه از شدت پیدا کردن حمله جلوگیری کنند. البته نکته مهم این است که در صورت تکرار حملات پانیک معمولا فرد مبتلا باید هر روز به مدت حداقل چند ماه دارو مصرف کند و این جدای از تکرار حملات است چرا که درمان اصلی این اختلال کاهش کلی اضطراب فرد است که می‌تواند به کاهش و حذف این حملات منجر شود. پس اگر روانپزشک برای شما در این زمینه دارو تجویز کرد و از شما خواست هر روز دارویتان را مصرف کنید حتی در صورت حذف کامل حملات، تحت نظر روانپزشکتان دوره درمان را تکمیل کرده و از قطع زودهنگام و بدون هماهنگی دارو جدا خودداری کنید.

حملات پانیک در شب

ازآنجایی‌که عوامل بالقوه متعددی می‌تواند موجب حمله پانیک شود، احتمال بروز یک حمله در شب نیز وجود دارد. بااین‌حال، تحقیقات کمی در مورد حملات پانیک شبانه وجود دارد، بنابراین پزشکان هنوز مطمئن نیستند چه عواملی دقیقاً باعث رخ دادن آن‌ها در هنگامی‌که یک فرد در خواب است می‌شود. افرادی که حملات پانیک شبانه دارند، معمولاً در طول روز نیز دچار حملات پانیک می‌شوند. زمانی که یک حمله عصبی در شب رخ می‌دهد و یا در زمانی رخ می­دهد که یک نفر در حال خواب می­ باشد، ممکن است برای فرد دشوار باشد که دوباره آرام شوند. ترس از وقوع دوباره­ حمله­ پانیک در خواب می‌تواند مانع از خوابیدن مجدد فرد شود، که این امر ممکن است منجر به کمبود خواب و افزایش استرس گردد.

دلایل حمله پانیک در خواب

دانشمندان هنوز به‌طور کامل دلایل دقیق حملات پانیک، هم حمله پانیک در طول روز و هم حمله پانیک در خواب را درک نکرده‌اند. بااین‌حال، برخی از عوامل ممکن است این احتمال که فرد دچار حملات پانیک شود را بیشتر کنند. این موارد عبارت‌اند از:

  • ژنتیک، یا داشتن اعضای خانواده­ای باسابقه حملات پانیک
  • تیپ شخصیتی
  • رویدادهای زندگی، ازجمله از دست دادن شغل، درگیری لفظی و یا ترس از پرواز
  • پیکربندی مغز
  • شرایط اساسی، مانند اختلال اضطراب اجتماعی

تشخیص حمله پانیک

پزشک می‌تواند یک با انجام معاینات، فرد را ارزیابی کرده که دچار حمله پانیک شده‌ یا اختلال اضطراب دارد و یا دچار شرایط دیگری مثل تیروئید یا بیماری‌های قلبی می­باشد، مواردی که همگی می‌توانند علائم مشابهی را نشان دهند.

برای تشخیص اختلال اضطراب، یک پزشک به‌طورمعمول این امور را انجام خواهد داد:

  • انجام یک معاینه­ فیزیکی کامل
  • اجرای آزمایش خون به‌منظور بررسی مسائل مربوط به تیروئید
  • اجرای آزمایش‌هایی مانند الکتروکاردیوگرام، به‌منظور بررسی سلامت قلب
  • گفتگو در مورد سابقه­­ خانوادگی فرد، سطح استرس فعلی، هر وضعیتی که ممکن است از آن‌ها اجتناب شود و ترس­ها و نگرانی­های مربوط به آن‌ها

یک پزشک همچنین ممکن است فرد را به‌منظور ارزیابی سلامت روانی به روانپزشک یا دکتر روانشناس ارجاع دهد.

یک فرد ممکن است تشخیص اختلال اضطراب را دریافت کند، درصورتی‌که:

  • آن‌ها حملات پانیک غیرمنتظره مکرری را تجربه ‌کنند
  • این حملات را نمی‌توان به دیگر شرایط سلامت روانی یا جسمی ربط داد
  • این حملات با یک یا چند ماه نگرانی در موردحمله‌ای دیگر همراه بوده ‌است

حتی بدون تشخیص یک اختلال پانیک، درمان‌های در دسترس و سودمندی وجود دارد.

درمان دارویی حمله ی عصبی

به طور کلی حمله های عصبی به وسیله تکنیک های ریلکسیشن درمان می شوند و نیازی به دارو ندارند.

دکتر ها معمولا آسپرین و داروه های فشار خون را برای این حمله ها تجویز می کنند و همچنین داروهایی مانند دیازپام و لوزپام.

در هر صورت تشخیص حمله ی عصبی بسیار مهم است و پزشک قبل تجویز دارو برای پنیک اتک، باید مطمئن شود که فرد مشکل دیگری از جمله مشکل قلبی و یا سایر مشکلات روحی دیگر مانند افسردگی و استرس نداشته باشد.

داروهای موردنیاز نام ژنریک گروه نام ژنریک به انگلیسی نام تجاری تشخیص ایمی‌پرامین TCA Imipramine Tofranil اختلال پانیک، اختلال اضطراب فراگیر

کلومیپرامین TCA Clomipramine Anafranil اختلال وسواس فکری-عملی

فنلزین MAOI Phenelzine Nardil اختلال پانیک، جمع‌هراسی

ترانیل سیپرومین MAOI Tranylcypromine Parnate اختلال پانیک، هراس اجتماعی

ایزوکربوکسازید MAOI Isocarboxazid Marplan اختلال پانیک، جمع‌هراسی

بوپروپیون DRI Bupropion Zyban اختلال پانیک،

سرترالین SSRI Sertraline Zoloft اختلال پانیک، اختلال اضطراب فراگیر

گرد آورنده : زهرا پور کمر

درباره تیم آموزشی,فرهنگی و موفقیت تیک

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *