تفاوت ترس با فوبیا

ترس میراث تکامل حیاتی است که باعث می‌شود ارگانیسم از خطر اجتناب کند‌. ترس هیجانی است که در نتیجه درک نزدیکی خطر ایجاد می شود و در موقعیت های معین امری طبیعی است‌.

ترس به ما کمک می کند با نیروی متخاصم بجنگیم، با دقت رانندگی کنیم، با احتیاط با چتر نجات بپریم، وسایل را قبل از استفاده امتحان کنیم و هنگام کوه نوردی در برف رد پاها را دنبال کنیم.

ترس احساسی ناخوشایند ولی طبیعی است که در واکنش به خطرات واقعی ایجاد می شود.

ترس با فوبیا متفاوت است.

فوبیا واقع بینانه نبوده و با میزان خطر تناسب ندارد. فوبیا باعث اجتناب از موقعیتی می شود که الزاما خطرناک نیست.

ترس برای محافظت از ما لازم است اما فوبیا حالتی هیجانی است که ادراک ایجاد کننده و حفظ کننده آن، زندگی ما مختل می کند.

⭐️برگرفته از کتاب روانشناسی تکاملی، نوشته دیوید باس.

💥فوبیا ترسی است غیرواقعی، شدید و طولانی مدت از یک جسم، شخص، حیوان یا موقعیت. فوبیا نوعی اختلال اضطراب است. شخصی که فوبیا دارد یا سعی می کند از چیزی که ترس ایجاد میکند اجتناب کند یا آن را با اضطراب و پریشانی فراوان تحمل می کند.بعضی از فوبیا ها بسیار خاص و محدود هستند.

💢💢برای مثال، یک شخص ممکن است فقط از عنکبوت🕷 (arachnophobia) یا گربه🐱 (ailurophobia) بترسد. در این مورد، شخص با دوری کردن از چیزی که می ترسد، نسبتاً بدون اضطراب زندگی می کند. بعضی دیگر از فوبیا ها در مکان ها یا موقعیت های گسترده تر دردسرساز می شوند. برای مثال، علائم ترس از ارتفاع (acrophobia) می تواند با نگاه کردن به بیرون از پنجره اداره یا با رانندگی روی پل های مرتفع بروز کنند. ترس از فضاهای محصور یا تنگناهراسی (claustrophobia) می تواند با سوار شدن به آسانسور یا استفاده از دستشویی کوچک تشدید شود. افرادی که این فوبی ها را دارند ممکن است نیاز به ایجاد تغییرات چشمگیر در زندگی خود باشند. در موارد شدید، فوبی ممکن است عامل تعیین کننده اشتغال، محل کار، مسیر رانندگی، فعالیت های اجتماعی و تفریحی، یا محیط خانه شخص باشد. 

⚡️فوبیا سه نوع اصلی دارد:

۱⃣ فوبیا خاص (فوبیا ساده). در این حالت که رایج ترین شکل فوبی است، افراد ممکن است از حیوانات خاص (مانند سگ، گربه، عنکبوت، مار)، افراد خاص (همچون دلقک، دندانپزشک، دکتر)؛ محیط های خاص (همچون مکان های تاریک، رعد و برق ها، مکان های بلند)، یا موقعیت های خاص (مانند پرواز با هواپیما، سوار شدن به قطار، قرار گرفتن در یک فضای محصور) بترسند. این شرایط لااقل تا حدودی ژنتیکی (ارثی) هستند و به نظر می رسد در خانواده ها وجود داشته باشند. 

۲⃣• فوبیا اجتماعی (اختلال اضطراب اجتماعی). افراد با فوبی اجتماعی از موقعیت های اجتماعی که ممکن است در آنها ممکن است تحقیر شده، شرمسار شده یا مورد قضاوت دیگران قرار گیرند می ترسند. آنها خصوصاً زمانی مضطرب می شوند که افراد حاضر در آن موقعیت را نمی شناسند. این ترس می تواند محدود به عملکرد مانند سخنرانی کردن، کنسرت یا ارائه کاری باشد. یا می تواند عمومی تر باشد به طوری که شخص با فوبی از بیشتر موقعیت های اجتماعی مانند غذا خوردن در ملأ عام یا استفاده از دستشویی عمومی اجتناب کند. به نظر می رسد که فوبی اجتماعی در خانواده ها وجود داشته باشد. افرادی که در کودکی خجالتی یا منزوی بودند یا تجربه های اجتماعی منفی یا ناخوشایندی داشته اند، بیشتر در معرض این اختلال قرار دارند. 

                          (Agoraphobia) 3⃣

هراس از مکان های باز ترس از قرار گرفتن در مکان های عمومی است که خروج ناگهانی از آنها ممکن است سخت یا خجالت آور باشد. شخص با Agoraphobia ممکن است از رفتن به سینما یا کنسرت یا سفر با اتوبوس یا قطار اجتناب کند. این نوع فوبی مجزا است زیرا با وحشت زدگی (ترس شدید بعلاوه علائم جسمانی ناراحت کننده هچون لرزه، تپش قلب و عرق کردن) مرتبط است. 

🚼فوبیا های کودکی غالباً بین سنین ۵ و ۹ سال رخ داده و معمولاً مدت کوتاهی دوام دارند. فوبی های با دوام بیشتر بعد از دوران کودکی آغاز می شوند، خصوصاً در افراد حدود بیست ساله. فوبی های بزرگسالان معمولاً چندین سال طول می کشد و احتمال اینکه به خودی خود رفع شوند کمتر است. بدون درمان مناسب، فوبی می تواند خطر انواع دیگر بیماری های روانی خصوصاً سایر اختلالات اضطراب، افسردگی و سوء مصرف مواد را افزایش دهد. 

📑📑 گروه علم روانشناسی و مشاوره، افتخار دارد تا با حضور متخصصان و کارشناسان برجسته‌ی دانشگاهی در رشته‌های روانشناسی و مشاوره، به بحث، پرسش، پاسخ و گفت و شنود درباره‌ی مسائل مربوط به این رشته‌ها بپردازد.

❎علائم فوبیا عبارتند از:

‼️• احساس بیش از اندازه، ناراحت کننده و مداوم ترس یا اضطراب که با جسم، فعالیت یا موقعیت خاصی بروز می کند. 

‼️• احساسات یا غیرمنطقی هستند یا نامتناسب با تهدیدات واقعی. برای مثال، اگرچه هر کسی ممکن است از یک سگ آزاد و تهدید کننده بترسد اما اکثر افراد از یک سگ آرام، ساکت و تحت کنترل فرار نمی کنند. 

‼️• اجتناب و دوری از جسم، فعالیت یا موقعیتی که فوبی را تشدید می کند. چون افرادی که فوبی دارند تشخیص می دهند که ترس آنها بیش از اندازه است، اغلب از علائمی که دارند خجالت می کشند. برای جلوگیری از شرم یا علائم اضطرابآنها از موارد تشدیدکننده فوبی دوری می کنند.  

• علائم جسمی مرتبط با اضطراب. این علائم می تواند شامل لرزش، تپش قلب، عرق کردن، تنگی نفس، سرگیجه، تهوع یا علائم دیگری باشند که منعکس کننده پاسخ “جنگ یا گریز” بدن نسبت به خطر هستند. (چنین علائمی ممکن است به تشخیص اختلال وحشت منجر شود).

✅تشخیص:

یک متخصص سلامت روانی احتمالاٌ در مورد علائم فعلی و سابقه خانوادگی سئوال کند، خصوصاً این که آیا سایر اعضای خانواده نیز فوبی داشته اند یا نه. شما ممکن است هر تجربه یا ترومایی را که سبب ایجاد فوبی شده است—برای مثال، حمله یک سگ منجر به ترس از سگ—را گزارش کنید.

شاید بحث از عکس العمل شما – اندیشه ها، احساسات و علائم جسمانی شما – هنگام مواجهه با چیزی که از آن می ترسید مفید باشد. همچنین، توضیح دهید که برای اجتناب از موقعیت های ترسناک چه کار میکنید و اینکه فوبی چگونه زندگی روزمره از جمله روابط شغلی و شخصی شمارا متاثر می سازد.

⏳مدت زمان مورد انتظار

در کودکان، فوبیا های خاص می توانند مشکلات کوتاه مدتی باشند که در عرض چند ماه از بین می روند. در بزرگسالان، حدود ۸۰% از فوبیا های جدید تبدیل به شرایط مزمن (بلند مدت) می شوند که بدون درمان مناسب برطرف نمی شوند.

💡پیشگیری؛

هیچ راهی برای جلوگیری از آغاز یک فوبیا وجود ندارد. با این حال، درمان می تواند تأثیر منفی اختلال را کاهش دهد. 

🔆درمان:

درمان فوبیا معمولاً ترکیبی از روان درمانی و دارودرمانی است.

• فوبیا خاص. درمان شناختی-رفتاری می تواند مفید باشد، خصوصاً روندی که درمان از راه حساسیت زدایی یا درمان از راه مواجهه نامیده می شود. در این روش شما به تدریج با پای خود و تحت شرایط کنترل شده در معرض چیزی قرار می گیرید که از آن می ترسید. وقتی شما در معرض آن عامل قرار می گیرید، یاد می گیرید که از طریق آرامش، کنترل تنفس یا سایر راهبردهای کاهش اضطراب بر ترس خود غلبه کنید. برای درمان کوتاه مدت فوبی ها، دکتر ممکن است داروی ضداضطراب تجویز کند. اگر فوبی فقط گاه گاهی پیش می آید، مانند ترس از پرواز، استفاده از دارو می تواند محدود شود. 

• فوبیا اجتماعی. اگر فوبیا اجتماعی شما روی یک عملکرد خاص (برای مثال، ارائه یک سخنرانی یا اجرای یک کنسرت) متمرکز باشد، دکتر شما ممکن است یک داروی بتابلوکر همچون پروپرانولول (ایندرال) تجویز کند. این دارو را می توان درست قبل از انجام آن کار مصرف کرد. این دارو اثرات جسمی اضطراب (تپش قلب یا لرزش انگشتان) را تعدیل می کند اما معمولاً بر هشیاری مورد نیاز برای صحبت کردن یا مهارت مورد نیاز برای نواختن آلت موسیقی اثر نمی گذارد. برای اشکال عام تر یا بلندمدت تر فوبیا اجتماعی، دکتر شما ممکن است یک داروی ضدافسردگی، معمولاً یک SSRI (مهارکننده انتخابی بازجذب سورتونین) همچون سرترالین (زولوفت)، پاروکستین (پاکسیل) یا فلوئوکستین (پروزاک) تجویز کند. اگر SSRI مؤثر نشد، دکتر می تواند یک داروی ضد افسردگی یا ضد اضطراب دیگر تجویز کند. درمان شناختی-رفتاری نیز برای بیشتر افراد با فوبی اجتماعی، هم در محیط فردی و هم گروهی، مؤثر است. 

• درمان این اختلال شبیه به درمان اختلال وحشت زدگی است. درمان دارویی شامل داروی ضدافسردگی SSRI یا داروهای دیگر، همچون کلومیپرامین (آنافرانیل) و ایمیپرامین (توفرانیل) و داروهای ضداضطراب بنزودیازپین، همچون کلونازپام (آنافرانیل)، دیازپام (والیوم) و لورلزپام (آتیوان) است. روان درمانی نیز مفید است، خصوصاً درمان شناختی-رفتاری. 

تفاوت بین ترس و احتیاط را بدانید. بسیاری از ترس‌های ما غیر منطقی و بی مورد هستند. برای مثال ممکن است از برقراری یک تماس تلفنی مهم بترسید زیرا ممکن است آن طور که می‌خواهید جواب نگیرید. این مدل ترس‌ها بی مورد و غیر منطقی هستند که مانع پیشرفت ما می‌شوند.

 از خودتان سؤال کنید دقیقاً از چه چیزی می‌ترسید؟

اما ترس‌هایی هم هستند که کاملاً منطقی‌اند و یک احتیاط ساده محسوب می‌شوند. برای مثال ترس از رانندگی با سرعت بالا و ویراژ دادن بی پروا بین ماشین ها که ممکن است منجر به تصادف شود یا ترس از دستگیری به دلیل فروش غیرقانونی دارویی که می‌تواند منجر به مرگ دیگران شود کاملاً منطقی است.

به شجاعت بیش از امنیت بها بدهید. تا به حال فکر کردید چرا اکثر مردم رشته‌ای برای تحصیل انتخاب می‌کنند و به کاری مشغول می‌شوند که هیچ علاقه‌ای به آن ندارند، تن به ازدواجی می‌دهند که اصلاً ایده آلشان نیست. یا حاضرند خود را درگیر عادات مضر و حتی اعتیاد کنند اما با واقعیات زندگی روبرو نشوند، ریسک نکنند و در مسیر اهداف خود گام برندارند؟همگی اینها از یک حقیقت ساده ناشی می‌شود: ترس.

 فرد تصور می‌کند که زیر ذره‌بین دیگران قرار دارد 

پس بهتر است برای چیره شدن بر ترس‌های خود به صورت آگاهانه این حاشیه امن را رها کنید و با شجاعت در راهی قدم بردارید که شما را به هدف و موفقیت در زندگی نزدیک می‌کند.با ترس خود روبرو شوید. به آرامی و به تدریج با آنچه که از آن می‌ترسید روبرو شوید. خودتان را در موقعیتی تصور کنید که با اطمینان کامل با ترس خود هرچه که هست روبرو شده‌اید. سعی کنید این تصور و تجسم فکری تا جای امکان حقیقی و واضح باشد.اطراف خود نگاه کنید و دیگران را ببینید که با اطمینان کامل کاری را انجام می‌دهند و از چیزی لذت می‌برند که شما از آن به شدت می‌ترسید.

اگر دیگران می‌توانند، شما هم می‌توانید؛ به همین سادگی.معنی ترس را عوض کنید. رفتن به شهربازی برای شما ترسناک است یا هیجان‌انگیز؟ می‌ترسید اما در نهایت احساس خوبی را تجربه می‌کنید. لحظه‌های ترسناک زندگی را نیز به گونه‌ای تعریف کنید که در نهایت هیجان‌انگیز به نظر برسند.

✅حال آن‌که درمان فوبیا شدید باید توسط یک درمانگر حرفه‌ای انجام شود، شما می‌توانید بر بسیاری از فوبیاهای تا سطح متوسط فائق بیایید و اضطراب مرتبط با فوبیا را بر خودتان کاهش دهید.

در ادامه با بهترین و موثرترین روشهای درمان فوبیا آشنا می شویم

.روش ۱. آماده‌سازی برای فائق آمدن بر یک فوبیا. گام اول در درمان فوبیا شناخت ترس‌تان است

واقعا به آن‌چه که باعث ترس‌تان می‌شود فکر کنید. به‌عنوان مثال، وقتی از رفتن به دندان‌پزشکی متنفر هستید، ممکن است در واقع از سوزن‌هایی که استفاده می‌شود ترس داشته‌باشید. در این مورد، شما می‌خواهید بر ترس‌تان از سوزن‌ها متمرکز شوید، نه دندانپزشکی.

– اگر در تعیین دقیق فوبیای‌تان با مشکل مواجه هستید، فهرستی از چیزهایی را بنویسید که باعث ترس شما می‌شوند. ممکن است این‌گونه بتوانید ترس اصلی‌تان را شناسایی کنید و در درمان فوبیا موفق باشید.

۲. اهداف‌تان را بنویسید.

برای درمان فوبیا سعی کنید اهداف ملموس و دست‌یافتنی وضع کنید. این کار می‌تواند در طول دوره‌ی درمان فوبیا کمک‌رسان باشد که از مزایای این اهداف بهره بگیرید. مجموعه‌ای از اهداف را در سطوح مختلف بنویسید. دستاوردهای کوچک می‌تواند به شما در رسیدن به اهداف سخت‌تر کمک کند.

– عمل نگارش اهداف‌تان می‌تواند واقعا به موفقیت شما منجر شود. به احتمال زیاد شما اهدافی تفصیلی، با جزئیات و دست‌یافتنی را می‌نویسید، نه اهدافی گنگ و مبهم. همچنین شما به پایبندی به آن‌ها متعهدتر خواهید بود.

۳. یک استراتژی مقابله‌ای داشته باشید.

ساده‌لوحانه است که فکر کنیم با هیچ مانعی روبرو نخواهیم شد. درعوض، تصور کنید چگونه می‌خواهید با چیزهایی که شما را می‌ترسانند برخورد کنید. می‌توانید چیز دیگری را تجسم کنید، برای مدت زمان مشخصی چشم در چشم این ترس بدوزید، یا خودتان را با کار دیگری مشغول کنید.

– باید بدانید که استراتژی مقابله‌ای‌تان بهتر است با دستیابی به اهداف‌تان تغییر کند. هرچند ممکن است در ابتدا با مشغول کردن خودتان به کارهای دیگر با این ترس مقابله کنید، ولی ممکن است در نهایت بتوانید برای دوره‌های زمانی کوتاهی با ترس‌تان مقابله کنید.

۴.بدانید که ترسیدن کاملا طبیعی است.

ترس به بقای انسان در موقعیت‌های مختلف کمک کرده‌است. از سوی دیگر، ترس ممکن است به سادگی به فوبیا تبدیل شود، و همچنین می‌تواند فرد را از انجام برخی کارها بازدارد. به‌عنوان مثال:

– اگر از یک آسمان‌خراش به پایین نگاه کنید ترسیدن یک امر کاملا طبیعی است. از سوی دیگر، از دست دادن یک کار ایده‌آل تنها به این دلیل که در بالای یک آسمان‌خراش است، به شما در رسیدن به اهداف/ رؤیاهای‌تان کمک نمی‌کند.

– بسیاری از افراد از آمپول یا خون دادن می‌ترسند. آمپول زدن ممکن است دردناک باشد. وقتی فرد به‌دلیل ترس از این‌که ممکن است به او آمپول تزریق شود از آزمایش‌های پزشکی و درمان فوبیا داشته باشد، این ترس مشکل‌ساز خواهد شد.

آرامش‌بخش استفاده کنید۱. تمرینی را پیدا کنید که به شما آرامش می‌بخشد.

هر فردی به شیوه ی مختلفی به آرامش می‌رسد، پس روشی را پیدا کنید که برای شما کارساز است. ممکن است تنها یک صحنه‌ی آرامش‌بخش را تصور کنید، تنش‌های بدن‌تان را آزاد کنید، تمرین تنفس کنید، یا مراقبه کنید.

– بر یکی از تکنیک‌های آرامش‌بخش کار کنید که در هر زمانی قابل اجرا باشند. به این روش،‌وقتی با فوبیای‌تان مواجه می‌شوید، می‌توانید بر ترس‌تان فائق بیائید و درمان فوبیا موفقی داشته باشید.

ادامه دارد…

گردآورنده روانشناس و مشاوره تحصیلی زهرا پندار

درباره تیم آموزشی,فرهنگی و موفقیت تیک

1 پاسخ به تفاوت ترس با فوبیا
  1. بسیار عالی و کار امد بود سپاس از خانم پندار عزیز مشاور نمونه ی روانشناسی


[بالا]

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *